Kutaa 2ffaa: Kitaaba Gadaa

Kitaaba Gadaa Kutaa 2ffaa kan barreessame yeroo beekumsi aadaa Oromoo, seerri gadaa, fi qaamolee gadaa xiinxalamee fi qoratame. Kitaabni kun ga’ee aadaafi seeraa kan Oromoo addunyaa durii miti; garuu addunyaa ammayyaa keessatti akka qooda Oromummaa tajaajilu. kitaaba gadaa kutaa 2ffaa

Hanga ammaa, sirni gadaa jiraachuu isaa, haala rakkoo hawaasa hedduu keessa, waan nama dinqisiisudha. Kutaan 2ffaa Akka hayyuun gadaa, qorataan, fi jaallatuu aadaa Oromoo kamiyyuu qabaachuun isaa dirqama.

Kitaaba kana dubbisuun Oromoonni hamma Saaqa Gadaa, hamma Mankuummii Gadaa, fi hamma Waaqeffannaa Gadaa ifatti akka beekan ni gargaara.

A central theme in Kitaaba Gadaa Kutaa 2ffaa is the Gumi Gaayoo (the Great Assembly). The text describes this as the supreme legislative body of the Oromo nation. The volume provides a detailed account of how this assembly convenes, traditionally under the Odaa tree (the sycamore fig, a sacred symbol of the Gadaa).

The book outlines the specific protocols of the Gumi: Hima Walqabaa (Conversation):

Kutaan kun waa’ee:

Meesshaaleen kun maal hammaatan, akka waliigalaa fi akka Oromo akka isaan ilaalu ibsama.

Kutaan Gadaa 3ffaa kan karoorfame dhufuuf jira, garuu Kutaan 2ffaa kun bu’uura hojiin gadaa fi ammayyummaa walitti makuuf. Yeroo dhufu keessatti:

Kanaaf, kitaabni kun saaboo fudhachuuf qophaa’e. Hima Dhaabaa (Grammar):

Kitaabni kun ragaa, seera, qajeelcha, fi mirga Oromoo keessatti iddoo ol ta’e qaba. Kutaan 2ffaa bu’uuraa, guddinaa fi fayyadamuu gadaa ifa ta’een ibsa.

Hundeeffama:

Sirni gadaa murtii rakkoo keessatti cimaa dha. Seerri Oromoo(seera nagaa, seera lafaa, seera qabeenyaa, seera maatii, fi seera dhiibbaa) maraaf seera qaba. Kutaan kun fayyadamuu seerota, aaruu fi araara (gumii) keessatti hojii qondaala, hayyuufi luba raawwatama addaan baaseera.

Fakkeenyonni: